The Assistant

Kitty Green, 2019
10 out of 10 stars (10 / 10)

We maken een werkdag mee van een jonge assistente, Jane, die sinds twee maanden voor een belangrijke filmproducent werkt. Allerlei kleine, subtiele details leggen een totaal verziekte bedrijfscultuur bloot met Jane als onwillige getuige. Van een verloren oorbel op de grond tot de erectiemedicijnen die ze voor haar baas moet bestellen, van een huilende vrouw op de wc tot een tenenkrommend gesprek met de ‘vertrouwenspersoon’ van het bedrijf die, nog vóór ze terug is op haar werkplek, haar baas en collega’s op de hoogte heeft gebracht van haar melding. Van haar (mannelijke) collega’s die, alsof het de normaalste zaak van de wereld is, Jane de excuusmails aan haar baas dicteren. Jane wordt zelf niet lastiggevallen, want, zoals haar wordt toegevoegd door de vertrouwenspersoon vlak voor ze onverrichter zake zijn kantoor uitloopt: “Don’t worry, you’re not his type.”

Bij moordenaars hebben we een bepaald beeld in ons hoofd: een soort groot monster met een verweerd hoofd en een moordzuchtige blik. Verkrachters zijn zieke griezels in lange regenjassen. Horrorfilms zijn in zekere zin troostrijk, omdat er een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen goed en kwaad. We hebben het nodig, zien dat er een onderscheid is. Dat er onder ons, tussen onze vrienden, buren, collega’s en andere bekenden geen moordenaars of verkrachters zitten. Dat er in onze dierbaren en in onszelf geen kwaad huist. Het kwaad, dat zijn de slechteriken.

De realiteit is anders. We zijn allemaal in staat tot de ergste misdaden – onder de juiste omstandigheden. Het goed én het kwaad, voor zover je dat zo kunt benoemen, huist in ons allemaal. We zijn ook allemaal in staat om onze ogen voor het kwaad van de ander te sluiten. Het zien, het erkennen betekent dat we er consequenties aan moeten verbinden, actie moeten ondernemen. En dat kan ons een contact, een familie, een vriendenkring, een baan kosten.
Wat het nog moeilijker maakt is dat ‘het kwaad’ zich in de realiteit niet, zoals in thrillers of horrorfilms, makkelijk laat zien. Juist omdat zowel het goed als het kwaad in ons schuilt is het in de realiteit veel kleiner, veel makkelijker over het hoofd te zien, veel makkelijker te bedekken met de mantel der liefde, of de mantel der belang. Het zit ‘m niet in grote gebaren, maar juist in de kleine, subtiele aanwijzingen die je makkelijk over het hoofd kan zien – als je maar graag genoeg wil.

Er is geen actrice die de rol van de assistente beter had kunnen spelen dan Julia Garner (Waco, Maniac, Ozark) met haar weergaloze mix van kwetsbaarheid en kracht. De film zit genadeloos en geniaal in elkaar: er wordt niets uitgelegd, er is geen overbodig sentiment, er is nauwelijks dialoog, je ziet de belangrijke producent niet. Er worden zoveel dagelijkse handelingen in beeld gebracht dat je je best moet doen om de aanwijzingen voor het wangedrag te onderscheiden, en dat is exact wat er in de realiteit gebeurt.

Het is de eerste feature film van de Australische Kitty Green, die eerder een aantal documentaires maakte waaronder het matig ontvangen Casting JonBenet (2017). Ze schreef, regisseerde, produceerde en monteerde The Assistant, die de eerste #MeToo-film wordt genoemd, zelf. De film vergt een acquired taste gezien de zeer uiteenlopende reviews op IMDb: critici geven óf een heel laag cijfer, óf een heel hoog cijfer maar nauwelijks iets ertussenin. Dat lijkt te liggen aan de subtiliteit van de film in zowel de stijl, de verhaallijn en het acteerwerk. Als je een spetterende thriller of een Weinstein-sensatiefilm verwacht zit je hier niet goed, maar als je prachtig klein acteerwerk wil zien met een enorme impact wil je deze echt film zien.

The Assistant is geen aanklacht tegen de Harvey Weinsteins van deze wereld, maar een keiharde confrontatie met een systeem dat de Harvey Weinsteins hun gang laat gaan en zelfs faciliteert. De échte horror is alledaags – en dat heeft Green perfect in beeld gebracht.

De serie is nu te zien in de bioscoop.

Deze film op IMDb

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.